ปุ๋ยอินทรีย์เป็นผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่เกษตรกรต่างๆ นิยมใช้เพื่อเป็นอาหารสำหรับพืชผล ซึ่งจะมีทั้ง ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด และปุ๋ยชีวภาพ ซึ่งแต่ละชนิดของปุ๋ย ก็จะมีความแตกต่างกันไปทั้งการทำและการนำไปใช้ ซึ่งปุ๋ยอินทรีย์นั้นมีประโยชน์ในการเพาะปลูกพืชผล เนื่องจากจะไปเพิ่มอินทรียวัตถุในดิน ช่วยให้ดินเก็บน้ำได้มากขึ้น และช่วยปรับปรุงการระบายน้ำในดินเหนียว และปุ๋ยอินทรีย์ก็กำลังเป็นที่นิยมมากขึ้นสำหรับการทำเกษตรอินทรีย์ที่ปราศจากสารเคมี ดังนั้นเราจึงจะมาแนะนำ วิธีหมักปุ๋ยคอก หนึ่งในปุ๋ยอินทรีย์ที่เกษตรกรมักจะเลือกใช้ ว่ามีขั้นตอนในการทำอย่างไรบ้างค่ะ
วิธีหมักปุ๋ยคอก อย่างง่ายๆ ทำอย่างไร มาดูวิธีที่ทำเองได้ที่บ้านกัน
ปุ๋ยคอก เป็นปุ๋ยอินทรีย์ที่ได้จากมูลหรืออุจจาระของสัตว์ต่างๆ ส่วนใหญ่เป็นมูลสัตว์เลี้ยงทางการเกษตร เช่น วัว หมู เป็ด ไก่ ปุ๋ยคอกจะอุดมไปด้วยสารอาหารที่ต้นไม้ต้องการ เพราะช่วยเพิ่มธาตุอาหารให้พืช ช่วยปรับปรุงดิน และรักษาหน้าดินได้ดี ทั้งยังช่วยให้พืชสามารถเจริญเติบโตได้ดีอีกด้วย จัดว่ามีประสิทธิภาพที่ดีและนานกว่าปุ๋ยเคมีนั่นเองค่ะ เรามาดูวิธีทำปุ๋ยคอกหมักกันเลยดีกว่
การเตรียมปุ๋ยอินทรีย์ ด้วยวิธีหมักปุ๋ยคอกที่บ้านนั้นทำได้ง่ายมาก สามารถเตรียมวัสดุและอุปกรณ์ได้ ดังนี้
ปุ๋ยมูลวัว 1 ส่วน (1 กระสอบ)
แกลบ 1 ส่วน (1 กระสอบ)
รำ 1 ส่วน (1 กระสอบ)
น้ำ EM 1 ลิตร
กากน้ำตาล 1 ลิตร
น้ำสะอาด 25 ลิตร
ขั้นตอนวิธีหมักปุ๋ยคอก
Image Credit : opsmoac.go.th
ขั้นตอนแรกของวิธีหมักปุ๋ยคอกคือ นำปุ๋ยคอกมูลวัวไปตากแดดให้แห้งและเกลี่ยให้ทั่วเพื่อให้โดนแดดทั่วถึง โดยตากแดดทิ้งไว้ 1-2 วัน หรือ 1-2 แดด แต่หากว่าปุ๋ยคอกที่ได้มาแห้งอยู่แล้ว ก็ไม่ต้องตากแดดซ้ำค่ะ
เมื่อปุ๋ยคอกแห้งแล้ว เตรียมส่วนผสมให้พร้อม ได้แก่ ปุ๋ยมูลวัว รำ และข้าวเปลือก ในอัตราส่วน 1:1:1 จากนั้นเทส่วนผสมทั้งหมดลงพื้นและเกลี่ยคลุกเคล้าให้เข้ากัน แนะนำให้ใช้จอบช่วย
เมื่อส่วนผสมเข้ากันดีแล้ว ให้เติมน้ำ EM และกากน้ำตาลลงไป โดยผสมน้ำสะอาดให้เข้ากันและนำไปรดที่กองปุ๋ยคอก สามารถใช้บัวรดน้ำได้ หรือหากไม่มีก็ใช้ขันตักได้ จากนั้นใช้จอบคลุกเคล้าให้เข้ากัน ส่วนผสมที่ได้จะต้องไม่แห้งหรือไม่เปียกจนเกินไปค่ะ
หากส่วนผสมยังแห้งอยู่ เราสามารถเพิ่มน้ำสะอาดได้ แล้วใช้จอบเกลี่ยไปเรื่อยๆ จนกว่าจะได้ส่วนผสมตามต้องการ จากนั้นตักใส่ไว้ในกระสอบ แล้วตั้งไว้ในที่อากาศถ่ายเทสะดวก ควรเปิดปากกระสอบให้ความร้อนของตัวปุ๋ยระบายออกไปด้วย
เมื่อทำตามวิธีหมักปุ๋ยคอกแล้ว หลังจากนั้นให้คอยสังเกตเมื่อเวลาผ่านไปประมาณ 5 วัน ปุ๋ยบางส่วนจะเริ่มย่อยสลายแล้ว และจะเป็นขุยผง และเมื่อผ่านไปราวๆ 7 วัน จะเริ่มมีฝุ่นคลุ้ง ให้หมักต่ออีกประมาณ 1 สัปดาห์ก็จะได้ปุ๋ยคอกตามต้องการและสามารถนำไปใช้ได้แล้วค่ะ
นอกไปจากวิธีทำปุ๋ยคอกหมักจากมูลสัตว์ที่แนะนำไปแล้วข้างต้น การทำปุ๋ยหมักจากมูลไส้เดือนก็ได้รับความนิยมเช่นกัน ซึ่งก็คือมูลที่ไส้เดือนสร้างขึ้นหลังจากบริโภคขยะอินทรีย์ โดยในกระบวนการนี้ไส้เดือนจะมีบทบาทหลัก พวกมันต้องการอากาศ น้ำ อาหาร และความอบอุ่นในการดำรงชีวิตและผสมพันธุ์ การเพิ่มไส้เดือนลงในภาชนะที่เต็มไปด้วยขยะอินทรีย์ จะทำให้เราสามารถผลิตปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนได้ค่ะ
ประโยชน์ดีๆ ของปุ๋ยคอก
Image Credit : krishijagran.com
หลังจากที่เราได้รู้ถึงวิธีหมักปุ๋ยคอกแบบต่างๆ แล้วนั้น มารู้ถึงประโยชน์ของปุ๋ยคอกกันบ้างดีกว่าค่ะ ว่ามีอะไรบ้าง
ช่วยรักษาระดับความอุดมสมบูรณ์ของดิน
เพิ่มระดับธาตุอาหารของดิน หรือปรับปรุงสภาพของดิน
เพิ่มความสามารถในการแทรกซึมของดิน จึงช่วยลดการไหลบ่าของผิวดินได้
ช่วยรักษาธาตุอาหารของพืชและความชื้น
ปุ๋ยคอกที่ย่อยสลายได้ดีจะช่วยกักเก็บปฏิกิริยาของดินและควบคุมอุณหภูมิของดิน
ปุ๋ยทุกประเภทจัดว่าเป็นอาหารของพืช ทำให้พืชผักผลไม้เจริญงอกงาม ในขณะที่การทำเกษตรอินทรีย์ เกษตรกรได้หันมาใช้ปุ๋ยจากธรรมชาติแทนการใช้ปุ๋ยจากสารเคมี ไม่ว่าจะเป็น ปุ๋ยคอก ปุ๋ยขี้ไก่ ปุ๋ยขี้หมู ปุ๋ยขี้ไส้เดือน หรือแม้กระทั้งปุ๋ยหมักจากเศษใบไม้ เศษพืชผักผลไม้ ซึ่งปุ๋ยที่หาได้ง่ายที่สุดก็คือ ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยขี้วัว และการนำปุ๋ยคอกที่หมักแล้วไปใช้นั้น ให้นำไปใช้ผสมดินเป็นวัสดุปลูกร่วมกับอินทรีย์วัตถุอื่นๆ เช่นใบไม้ กิ่งไม้ แต่ควรระวังอย่าใช้ปุ๋ยคอกสดกับพืชโดยตรง เพราะจะทำให้พืชมีใบเหลืองและตายได้ หรือหากใช้ปุ๋ยคอกแห้ง สามารถนำไปผสมดินปลูก หรือโรยรอบโคนต้นไม้หรือพืชผล สำหรับเพิ่มธาตุอาหารได้ค่ะ
Inspire Now ! : อีกหนึ่งปุ๋ยจากธรรมชาติที่เราอยากแนะนำคือ ปุ๋ยเปลือกไข่ เราสามารถทำปุ๋ยแคลเซียมจากเปลือกไข่ได้ โดยการล้างเปลือกไข่ด้วยน้ำและทำให้แห้งเพื่อหยุดการเจริญเติบโตของเชื้อรา เมื่อแห้งดีแล้วให้บดเปลือกไข่ในเครื่องปั่นหรือด้วยครกและสาก จากนั้นเก็บไว้ในขวดแก้ว เปลือกไข่มีแคลเซียมคาร์บอเนตประมาณ 95% ซึ่งเป็นส่วนประกอบเดียวกับปูนขาว เป็นสารปรับปรุงดินที่นิยมใช้เพื่อลดความเป็นกรดของดินและเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของพืชได้ สามารถนำไปโรยใส่ผักสวนครัว ที่เราปลูกไว้ได้ด้วยค่ะ
DIY INSPIRE NOW ทำให้ฉันเป็นคนใหม่ที่มีความสุขใช่ไหม ? สาวๆ ได้รู้ถึงวิธีทำปุ๋ยคอกหมักกันไปแล้ว หากใครต้องการปลูกพืชผัก เรามีวิธีการปลูกผักไฮโดรโปรนิกส์ มาแนะนำกันด้วย สามารถอ่านเพิ่มเติมในเว็บไซต์ของเราได้เลย และอย่าลืมมาบอกเล่าประสบการณ์ให้เราฟังด้วยนะคะ ♡
อ้างอิงข้อมูลบางส่วนจาก : opsmoac.go.th , krishijagran.com , baanlaesuan.com
Featured Image Credit : freepik.com/rawpixel.com