“วิธีไหว้พระจันทร์” ไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมการบูชาดวงจันทร์ในคืนวันเพ็ญเท่านั้น แต่ยังเป็นวัฒนธรรมที่สะท้อนความเชื่อ ความกตัญญู และความผูกพันในครอบครัวที่สืบทอดกันมายาวนานจากอดีตถึงปัจจุบัน ซึ่งในปีนี้ เทศกาลไหว้พระจันทร์ 2568 ตรงกับวันที่ 6 ตุลาคม ซึ่งถือเป็นคืนเดือนเพ็ญเดือน 8 ตามปฏิทินจีน หลายบ้านจึงเตรียมขนมไหว้พระจันทร์ ผลไม้ และโต๊ะไหว้เพื่อแสดงความเคารพและขอบคุณเทพเจ้าแห่งดวงจันทร์ และในบทความนี้ DIYINSPIRENOW จะพาคุณไปรู้จักทั้งวิธีการไหว้อย่างถูกต้อง และเรื่องราวเบื้องหลังทางวัฒนธรรมที่ทำให้พิธีนี้ยังคงทรงความหมายแม้ในยุคสมัยใหม่กันค่ะ
เทศกาลวันไหว้พระจันทร์คืออะไร ? คือประเพณีสำคัญที่สืบทอดกันมาหลายร้อยปีในวัฒนธรรมจีนและเอเชียตะวันออก เป็นช่วงเวลาที่ผู้คนแสดงความเคารพต่อดวงจันทร์ ซึ่งเปรียบเสมือนสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ ความงดงาม และความสมบูรณ์พูนสุข พิธีกรรมนี้ไม่ได้เป็นเพียงการจัดโต๊ะบูชาเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงสายสัมพันธ์ในครอบครัว การแบ่งปันอาหาร และการอยู่ร่วมกันอย่างอบอุ่น เรื่องเล่าและตำนานต่าง ๆ เช่น ฉางเอ๋อเหินสู่ดวงจันทร์ หรือการมอบขนมไหว้พระจันทร์ให้กัน ล้วนทำให้เทศกาลนี้เป็นมากกว่าพิธีกรรม แต่เป็นวัฒนธรรมที่ผสานความเชื่อ ความศรัทธา และความหมายทางใจที่ยังคงคุณค่าแม้กาลเวลาจะเปลี่ยนไป
เทศกาลไหว้พระจันทร์มีรากฐานมาจากประเทศจีนโบราณ โดยเชื่อว่าเริ่มต้นในสมัยราชวงศ์ชาง ราว 3,000 ปีที่แล้ว แต่เดิมเป็นพิธีกรรมเพื่อบูชาเทพเจ้าแห่งพืชผลและขอพรให้เก็บเกี่ยวได้ผลดี ต่อมาในสมัยราชวงศ์โจว การบูชาพระจันทร์ได้รับความนิยมมากขึ้น เนื่องจากเชื่อว่าพระจันทร์มีอิทธิพลต่อฤดูกาลและการเพาะปลูก
ต่อมาในสมัยราชวงศ์ถัง เทศกาลนี้ได้รับการยกระดับเป็นวันหยุดราชการ และมีการเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่ในราชสำนัก ช่วงนี้เองที่ตำนานเกี่ยวกับฉางเอ๋อ เทพธิดาแห่งดวงจันทร์ ได้แพร่หลายและกลายเป็นส่วนสำคัญของเทศกาล และต่อมาในสมัยราชวงศ์ซ่ง ประเพณีการกินขนมไหว้พระจันทร์ได้เริ่มขึ้นและแพร่หลายในหมู่ประชาชนค่ะ
เมื่อเวลาผ่านไป เทศกาลไหว้พระจันทร์ได้แผ่ขยายไปยังประเทศอื่นๆ ในเอเชีย เช่น เวียดนาม ญี่ปุ่น และเกาหลี โดยแต่ละประเทศได้ปรับเปลี่ยนประเพณีให้เข้ากับวัฒนธรรมท้องถิ่น แม้ในปัจจุบัน เทศกาลนี้ยังคงเป็นช่วงเวลาสำคัญของการรวมตัวครอบครัว การแสดงความกตัญญู และการเฉลิมฉลองความอุดมสมบูรณ์ สะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าทางวัฒนธรรมที่ยังคงอยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคมสมัยใหม่
ตำนานเทศกาลไหว้พระจันทร์เริ่มจากเรื่องราวของโฮวอี้และภรรยาของเขาที่ชื่อว่า ฉางเอ๋อ ซึ่งในในสมัยโบราณนั้น โลกเผชิญกับความหายนะเมื่อมีดวงอาทิตย์ปรากฏบนท้องฟ้าถึง 10 ดวง ทำให้เกิดความร้อนจัดและความแห้งแล้งอย่างรุนแรง โฮวอี้ ซึ่งเป็นนักธนูผู้เก่งกาจ ได้รับภารกิจให้แก้ไขปัญหานี้ เขาใช้ความสามารถยิงธนูสังหารดวงอาทิตย์ไป 9 ดวง เหลือเพียงดวงเดียว จึงช่วยให้โลกกลับสู่สมดุลได้
ด้วยเหตุนี้ โฮวอี้ได้รับยาอายุวัฒนะเป็นรางวัลจากเทพธิดาแห่งสวรรค์ แต่ด้วยความถ่อมตน เขาไม่ต้องการใช้ยานี้ จึงมอบให้ภรรยาของเขา ฉางเอ๋อ เก็บรักษาเอาไว้ จนวันหนึ่งขณะที่โฮวอี้ออกไปล่าสัตว์ มีโจรบุกเข้ามาในบ้านพยายามจะขโมยยา ฉางเอ๋อตกใจกลัวจึงตัดสินใจดื่มยาทั้งหมดเพื่อป้องกันไม่ให้ตกไปอยู่ในมือโจร หลังจากดื่มยาแล้ว ร่างกายของฉางเอ๋อเริ่มเบาและลอยขึ้นสู่ท้องฟ้า จนในที่สุดเธอก็ลอยไปถึงดวงจันทร์ ที่นั่นเธออาศัยอยู่กับกระต่ายหยก ซึ่งคอยตำยาอายุวัฒนะอยู่ตลอดเวลา เมื่อโฮวอี้กลับมาและพบว่าภรรยาหายไป เขาเศร้าโศกอย่างมาก ดังนั้นในคืนพระจันทร์เต็มดวง เขาได้มองเห็นเงาของฉางเอ๋อบนดวงจันทร์จึงเริ่มบูชาดวงจันทร์ด้วยผลไม้และขนมที่ฉางเอ๋อชื่นชอบ
และเรื่องราวนี้แพร่หลายไปทั่ว ผู้คนเริ่มบูชาพระจันทร์และฉางเอ๋อในคืนพระจันทร์เต็มดวงกลางฤดูใบไม้ร่วง จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นของเทศกาลไหว้พระจันทร์ ตำนานนี้จึงสะท้อนถึงแนวคิดเรื่องการเสียสละ ความรัก และการพลัดพราก ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของความหมายเชิงวัฒนธรรมของเทศกาลที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบันนั่นเอง
จุดประสงค์ของการไหว้พระจันทร์นั้นเป็นสะท้อนถึงคุณค่าสำคัญในสังคม เช่น ความกตัญญู ความสามัคคีในครอบครัว และการเคารพธรรมชาติ ลองมาดูรายละเอียดกันค่ะ
ในการเตรียมของเพื่อไหว้พระจันทร์นั้น ส่วนใหญ่เราจะถวายของเป็นเลขคู่ค่ะ ซึ่งของที่ต้องเตรียมมีดังนี้ค่ะ
วิธีไหว้พระจันทร์นั้นอย่างแรกเลยคือ ควรไหว้กลางแจ้งหลังพระอาทิตย์ตกดิน โดยหันหน้าออกนอกบ้าน และอยู่ในบริเวณที่เรามองเห็นพระจันทร์ได้ชัดเจน เช่น ดาดฟ้า ระเบียง หรือบริเวณหน้าบ้าน และหันหน้าไปทางทิศตะวันออก จากนั้นทำตามขั้นตอนดังต่อไปนี้
Inspire แนะนำ ! : หลังจากไหว้เสร็จแล้ว สามารถกินของที่ไหว้ได้เพื่อความเป็นสิริมงคล ส่วนของใช้ส่วนตัว เช่น เครื่องสำอาง หรือว่าเสื้อผ้าที่อาบแสงจันทร์แล้ว ก็ให้นำมาใช้เพื่อเสริมสเน่ห์ เสริมความเมตตา และเป็นสิริมงคลได้ ส่วนน้ำเปล่าที่รับแสงจันทร์แล้วสามารถนำมาประพรมที่ตัวเพื่อเสริมเสน่ห์ หรือใส่ขวดเล็กๆ เพื่อพกเป็นเครื่องรางเสริมเสน่ห์ เสริมความโชคดีได้อีกด้วย
เทศกาลไหว้พระจันทร์ในปัจจุบันยังคงรักษาแก่นสำคัญไว้ แต่ก็มีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับยุคสมัยมากขึ้น และแม้ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงไป แต่แก่นของเทศกาลในเรื่องครอบครัว ความกตัญญู และการเฉลิมฉลองยังคงอยู่ เพียงแต่ปรับให้เข้ากับวิถีชีวิตสมัยใหม่มากขึ้น
ไหว้พระจันทร์เป็นเทศกาลสำคัญของชาวจีนและคนเชื้อสายจีน จัดขึ้นในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ตามปฏิทินจันทรคติจีน มักตรงกับเดือนกันยายนหรือตุลาคม ประเพณีนี้เกี่ยวข้องกับการชมจันทร์เต็มดวง กินขนมไหว้พระจันทร์ และจุดโคมไฟ เป็นช่วงเวลาแห่งการรวมตัวของครอบครัวและการขอบคุณสำหรับการเก็บเกี่ยวที่อุดมสมบูรณ์ ซึ่งในประเทศไทยก็มีการฉลองเทศกาลนี้อย่างคึกคักในชุมชนชาวไทยเชื้อสายจีนค่ะ
ประเพณีบูชาดวงจันทร์ที่สืบทอดในวัฒนธรรมจีนและเอเชียตะวันออก สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ ความกตัญญู และความกลมเกลียวของครอบครัว ไม่ใช่แค่จัดโต๊ะไหว้ แต่คือการแบ่งปันอาหาร เวลา และความตั้งใจดีร่วมกัน
ความหมายอาจต่างตามท้องถิ่น แต่โดยรวมตีความได้ว่า:
ได้ค่ะ เน้น “เจตนาและความตั้งใจ” เป็นหลัก ปรับให้เข้ากับวิถีชีวิตได้เลย:
จัดแบบมินิมอล ใช้ถาดหรือโต๊ะเล็กใกล้หน้าต่าง/ระเบียง วาง ขนม กลางโต๊ะ ผลไม้ ซ้าย-ขวา ชา ด้านหน้า และคุมความปลอดภัยเรื่องไฟ
ทำได้ค่ะ แก่นของพิธีคือความกตัญญู ไม่จำเป็นต้องเห็นจันทร์ชัด เพียงหันหน้าไปทิศที่คาดว่าจันทร์อยู่ ตั้งจิตให้สงบ แล้วทำพิธีด้วยความตั้งใจ
| Inspire Now ! : นอกจากพิธีนี้จะเป็นการสืบสานตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันซึ่งเป็นการแสดงความเคารพต่อธรรมชาติแล้ว ยังมีความหมายแฝงของความกตัญญู รักครอบครัว และการอยู่รวมกันด้วย ซึ่งเรามักจะพบเห็นได้บ่อยๆ ในเทศกาลของชาวจีน ซึ่งเป็นแนวคิดที่เรียกว่าเป็นประโยชน์ และควรค่าแก่การรักษาไว้ในทุกยุคทุกสมัยเลยหล่ะค่ะ |
|---|
DIYINSPIRENOW คือแรงบันดาลใจของฉันใช่ไหม ? ได้รู้ถึงประวัติวันไหว้พระจันทร์ และวิธีการไหว้ต่างๆ กันไปครบถ้วนแล้ว บ้านไหน เอาของใช้อะไรออกมารับแสงจันทร์กันบ้าง มาคอมเมนต์บอกเรากันบ้างนะคะ ♡
เลี้ยงชานมเป็นกำลังใจให้นักเขียน หรือ สนับสนุนเว็บ DIYINSPIRENOW ให้เราผลิตคอนเท้นต์ดีๆต่อไปกันน้า
ขอบคุณที่ซัพพอร์ตเป็นกำลังใจให้ทีมเรานะคะ 💚
หมดไฟปีม้าไฟ? ลอง จัดโต๊ะทํางาน ฮวงจุ้ย 2026 ด้วยหลักวิทยาศาสตร์ ปรับ 4 โซนบนโต๊ะและ Sensory Feng Shui เพื่อสมองที่ลื่นไหล งานรุ่ง พุ่งแรงตลอดปี คลิกอ่านเลย!
ไม่ต้องเป็นนักดนตรีก็เล่นได้ รวม โน้ตเพลงวันลอยกระทง 5 เวอร์ชัน ขลุ่ย กีตาร์ เปียโน ไวโอลิน ขิม พร้อมเทคนิคฝึกเล่นง่ายๆ เติมบรรยากาศคืนวันเพ็ให้พิเศษกว่าทุกปี
การซ่อมทีวีอาการต่างๆ เช่น วิธีซ่อมทีวีไม่มีภาพ ทำอย่างไร เรารวบรวมวิธีซ่อมเบื้องต้นต่างๆไว้ให้แล้ว ทำตามได้ง่ายๆ แถมประหยัดเงินจ้างช่างอีก
