คำลักษณะนาม มีอะไรบ้าง ? รวมคำที่ใช้บ่อยในชีวิตประจำวันที่ควรรู้ !

ในภาษาไทยนั้นการเรียกสิ่งของ หรือบุคคลต่างๆ จะมีคำที่ใช้เรียกแตกต่างกันออกไป เพื่อกำหนดประเภทของสิ่งนั้นๆ ซึ่งเราเรียกกันว่า “คำลักษณนาม” ลักษณนามนั้นมีมากมาย หลายคนอาจจะยังใช้ไม่ถูก หรือไม่รู้ว่าบางอย่างจะต้องเรียกว่าอะไรถึงจะถูกต้องตามหลัก และเพื่อให้ทุกคนนำไปใช้กันได้ในชีวิตประจำวัน นอกจากมาตราตัวสะกด 9 แม่ที่ควรรู้แล้วนั้น เราจะมาแนะนำกันค่ะว่า คำลักษณะนาม มีอะไรบ้าง และนำไปใช้อย่างไร

คำลักษณนาม มีอะไรบ้าง พร้อมตัวอย่างในการใช้

ภาษาไทยนั้นเป็นภาษาที่มีความละเอียดอ่อน นอกจากการเรียนรู้เรื่องพยัญชนะ ตัวสะกด และอักษรควบแท้คืออะไรแล้วนั้น การใช้คำลักษณนามให้ถูกต้องก็เป็นสิ่งสำคัญ ลักษณนามเป็นคำนามที่ใช้บอกลักษณะของคำนามข้างหน้า หรือใช้เพื่อแสดงรูปลักษณะและชนิดของสิ่งต่างๆ ให้ชัดเจนยิ่งขึ้น สามารถใช้เขียนอยู่ในตำแหน่งหลังตัวเลขเพื่อระบุ เช่น กระดาษ 1 แผ่น หรือใช้ในอีกรูปแบบคือ กระดาษแผ่นนี้สีขาว ซึ่งชนิดของลักษณนามที่ใช้กันในชีวิตประจำวันนั้น สามารถแบ่งเป็น 5 หมวดหมู่ ดังต่อไปนี้

1. ลักษณนามบอกชนิด

คำลักษณนาม มีอะไรบ้าง สำหรับลักษณนามบอกชนิดนั้น จะใช้กับบุคคลและสิ่งของต่างๆ ที่บอกถึงว่าสิ่งเหล่านั้นจัดอยู่ในรูปแบบใด ดังนี้

• พระพุทธเจ้า พระราชา เทวดา เจ้านายชั้นสูง และผู้ที่นับถืออย่างสูง ใช้ลักษณนามว่า พระองค์
• พระพุทธรูป ใช้ลักษณนามว่า องค์ เช่น ในบ้านมีพระพุทธรูปจำนวน 3 องค์
• ภิกษุ สามเณร นักพรต ชีปะขาว และชี ใช้ลักษณนามว่า รูป เช่น นิมนต์พระสงฆ์ 5 รูปมาทำบุญบ้าน
• ยักษ์ ฤาษี ภูตผี ปีศาจ ใช้ลักษณนามว่า ตน
• คนหรือมนุษย์ทั่วไป ใช้ลักษณนามว่า คน
• สัตว์ หรือสิ่งของบางอย่าง เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ตะปู ตุ๊กตา สุนัข แมว ใช้ลักษณนามว่า ตัว เช่น บ้านหลังนี้เลี้ยงแมว 2 ตัว
• ภาชนะบางอย่าง เช่น จาน ชาม แก้ว หม้อ รวมถึงใบไม้ ใช้ลักษณนามว่า ใบ
• ปี่และขลุ่ย ใช้ลักษณนามว่า เลา

2. ลักษณนามบอกหมวดหมู่

มาดูกันว่าคำลักษณนาม มีอะไรบ้าง ที่ใช้ในการเรียกคนหรือสัตว์ที่อยู่รวมกันเป็นจำนวนมาก และมีลักษณะเหมือนกัน ดังนี้

• คน สัตว์ สิ่งของ ที่อยู่รวมกันและมีลักษณะเดียวกัน หรือเหมือนกัน ใช้ลักษณนามว่า พวก กลุ่ม หรือเหล่า เช่น คนกลุ่มนั้นยกพวกทะเลาะวิวาท
• สัตว์ชนิดเดียวกันอยู่รวมกัน ใช้ลักษณนามว่า ฝูง เช่น ฝูงไฮยีนากำลังขย้ำเหยื่อ
• นักบวชที่นับถือศาสนาเดียวกันหรือต่างกัน หรือแยกออกเป็นพวกๆ ใช้ลักษณนามว่า นิกาย
• กลุ่มคนที่ล้อมกัน อยู่รวมกัน เช่น เตะตะกร้อ เล่นดนตรี ใช้ลักษณนามว่า วง เช่น วงดนตรีที่จะขึ้นแสดงบนเวทีมี 5 วง
• ทหาร คนที่ทำงานร่วมกัน หรือของที่วางรวมกัน เช่น อิฐ หิน ดิน หรือทราย ใช้ลักษณนามว่า กอง

3. ลักษณนามที่บอกสัณฐาน

สัณฐาน คือ รูปทรงและลักษณะ เช่น โลกมีสัณฐานกลม ซึ่งการใช้ลักษณนามในการบอกสัณฐานนั้น จะใช้กับสิ่งของต่างๆ มาดูกันว่าคำลักษณนาม มีอะไรบ้าง

• สิ่งของที่มีลักษณะแบน เช่น กระดาน กระดาษ กระเบื้อง กระจก อิฐ ใช้ลักษณนามว่า แผ่น เช่น กระดาษข้อสอบมีทั้งหมด 3 แผ่น
• สิ่งของที่มีลักษณะแบนและกว้าง เช่น พรม เสื่อ หรือผ้า ใช้ลักษณนามว่า ผืน
• สิ่งของที่มีลักษณะกลม เช่น แหวน กำไล ใช้ลักษณนามว่า วง เช่น แหวนแต่งงาน 2 วง
• สิ่งของที่มีลักษณะกลมยาวและมีปล้องคั่น เช่น ไม้ไผ่ อ้อย ใช้ลักษณนามว่า ลำ
• สิ่งของที่มีลักษณะเป็นเส้นยาว เช่น เชือก ลวด หรือด้าย ใช้ลักษณนามว่า เส้น เช่น ถักกระเป๋าต้องใช้เชือกรวม 10 เส้น
• สิ่งของที่มีลักษณะยาว เช่น ดินสอ เหล็ก หรือตะกั่ว ใช้ลักษณนามว่า แท่ง

4. ลักษณนามบอกจำนวนและมาตรา

ในการนับจำนวนต่างๆ หรือการใช้มาตรานั้น ก็จะมีลักษนามในการเรียกที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งคำลักษณนาม มีอะไรบ้างมาดูกันค่ะ

• จำนวนสิ่งของที่มีชุดละ 2 สิ่ง เช่น รองเท้า ถุงเท้า ช้อนกับส้อม เชิงเทียน ตะเกียบ ใช้ลักษณนามว่า คู่ เช่น รองเท้า 2 คู่
• จำนวนสิ่งของที่เท่ากับ 12 ใช้ลักษณนามว่า โหล เช่น ไข่ไก่ 2 โหล
• จำนวนสิ่งของที่เท่ากับ 20 และสิ่งของชนิดนั้นคือผ้า ใช้ลักษณนามว่า กุลี
• หน่วยวัดมาตรต่างๆ ใช้ลักษณนามว่า กิโลเมตร กิโลกรัม มิลลิกรัม ตารางเมตร ตารางวา เป็นต้น เช่น บ้านมีขนาดพื้นที่ 50 ตารางเมตร
• สกุลเงินต่างๆ ใช้ลักษณนามว่า บาท ดอลลาร์ ยูโร ปอนด์ เยน วอน เป็นต้น เช่น เงิน 1 ดอลลาร์ มีค่าเท่ากับ 35 บาท

5. ลักษณนามที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน

คำลักษณนาม มีอะไรบ้างที่เราใช้ชีวิตประจำวันกันบ่อยๆ ซึ่งบางคำก็มีลักษณนามที่มากกว่า 1 คำอีกด้วย ดังนี้

• คำนามที่เป็นคำรวม

เช่น ขนม ผลไม้ ดอกไม้ จะกำหนดคำลักษณนามรวมไว้โดยไม่แยกออกเป็นชนิดย่อยตามนามของสิ่งเหล่านั้น เช่น

• ขนม จะเรียกตามลักษณะของขนม เช่น ชิ้น อัน แผ่น ตัว
• ขนมครก ขนมจีน จะเรียกตามภาชนะที่บรรจุ เช่น ถ้วย ชาม ฝา คู่ จับ เช่น ขนมจีน 1 จับ, ขนมครก 1 ฝา
• ไข่นกกระทา ซาลาเปา ใช้ลักษณนามว่า ใบ หรือลูก
• ผลไม้ต่างๆ ใช้ลักษณนามว่า ผล หรือลูก เช่น มะม่วง 1 ลูก, แอปเปิ้ล 1 ผล
• ดอกไม้ จะเรียกตามจำนวน หากนับจำนวนได้จะใช้ลักษณนามว่า ดอก เช่น ดาวเรือง 3 ดอก หรือหากนับจำนวนไม่ได้หรืออยู่รวมกันมากๆ ใช้ลักษณนามว่า กำ เช่น กุหลาบ 1 กำ

• คำนามที่มีลักษณนามได้หลายอย่าง

โดยสิ่งที่สามารถมีคำลักษณนามได้หลายอย่าง และคำลักษณนาม มีอะไรบ้าง ดังนี้

• ไข่ ใช้ลักษณนามว่า ใบ ฟอง ลูก
• โคมต่างๆ ใช้ลักษณนามว่า ดวง ใบ ลูก เช่น โคมไฟ 1 ดวง, โคมประทีป 3 ลูก
•  ผ้าซิ่น ถ้ายังไม่ได้ตัดเย็บลักษณนามใช้ว่า ผืน แต่ถ้าตัดเย็บแล้วใช้ลักษณนามว่า ตัว หรือถุง
• ปิ่นโต ใช้ลักษณนามว่า ใบ หรือลูก แต่ถ้านำมาเรียงซ้อนกัน ใช้ลักษณนามว่า เถา หรือสาย

• กำหนดลักษณนามตามขนาด ความกว้าง ความยาว ปริมาณ น้ำหนัก หรือรูปแบบที่ใช้งาน เช่น

• ลูกอม หรือลูกกวาด เรียกตามลักษณะบรรจุภัณฑ์ เช่น เม็ด อัน ห่อ แท่ง เช่น ลูกอม 1 เม็ด, ลูกกวาด 2 ห่อ
• ด้าย ใช้ลักษณนามว่า เส้น แต่หากเรียกตามลักษณะบรรจุภัณฑ์ ใช้ลักษณนามว่า กลุ่ม เข็ด ไจ หลอด
• ผม ใช้ลักษณนามว่า เส้น หากเรียกตามลักษณะ ใช้ลักษณนามว่า กระจุก ปอย

• ลักษณนามที่ใช้ว่า อัน

คำลักษณนาม อัน นั้น สามารถใช้ได้กับหลายอย่าง ที่ไม่มีรูปทรงที่จัดเจน เช่น ไม้กวาด ไม้เท้า ค้อน คราด ตรายาง ชิงช้า ซิป ไฟแช็ค เป็นต้น

Inspire Now ! : คำลักษณะนาม มีอะไรบ้างนั้นก็ได้รู้กันไปแล้วนะคะ ส่วนทิปส์ในการนำไปใช้นั้น ด้วยเพราะลักษณนามนั้นมีมากมายและแบ่งเป็นหลายหมวดหมู่เพื่อให้จดจำและนำไปใช้ได้ง่าย การจะนำไปใช้อย่างถูกต้องแนะนำให้จดจำตามหมวดหมู่และประเภทของคำ หากคำไหนที่จำไม่ได้ ก็ให้จดไว้ เพื่อนำมาใช้ได้อย่างถูกต้องในภายหลัง อาจจะจดไว้ในมือถือ หรือแลปท็อป ก็ได้ แล้วเลือกใช้ฟ้อนต์ไทยน่ารักๆ ig เพื่อจะได้ชวนอ่านมากยิ่งขึ้นค่ะ

DIY INSPIRE NOW ทำให้ฉันอยากเป็นคนที่ดีกว่าและเก่งภาษาไทยมากยิ่งขึ้นใช่ไหม ? มาเรียนรู้ภาษาไทยเพื่อนำไปใช้ให้ถูกต้องกันนะคะ ♡

อ้างอิงข้อมูลบางส่วนจาก : th.wiktionary.org, so06.tci-thaijo.org, legacy.orst.go.th

Featured Image Credit :freepik.com