วันลอยกระทงปีนี้ตรงกับวันที่เท่าไหร่ ? ชวนเช็กปฏิทินลอยกระทงเดือนไหน ? พร้อมไขความลับทำไมวันที่เปลี่ยนทุกปี !

พอสายลมหนาวระลอกแรกของเดือนพฤศจิกายนเริ่มพัดมาทักทาย กลิ่นอายของเทศกาลแห่งความสุขก็เริ่มลอยมา เห็นด้วยมั้ยคะ ? สิ่งแรกที่หลายคนนึกถึงคงหนีไม่พ้นเสียงเพลงคุ้นหูอย่าง “วันเพ็ญเดือนสิบสอง น้ำก็นองเต็มตลิ่ง…” ที่ดังแว่วมาทุกที แต่เชื่อไหมคะว่า พอใกล้ถึงเทศกาลทีไร คำถามคลาสสิกที่มักจะผุดขึ้นมาในหัวของหลายคนทุกทีก็คือ… “เอ๊ะ! ปีนี้วันลอยกระทงตรงกับวันที่เท่าไหร่กันนะ?” และ “ตกลงว่าเทศกาลนี้มันอยู่ในเดือนอะไรกันแน่?” ในบทความนี้ DIYINSPIRENOW จะพาทุกคนไปไขข้อข้องใจ พร้อมเช็กปฏิทินยาวๆ และชวนมามองวันลอยกระทงในมิติที่ลึกซึ้งกว่าเดิม ทั้งเรื่องประวัติความเป็นมา บทบาท Soft Power ระดับโลก และวิธีลอยกระทงแบบฮีลใจฉบับคนยุคใหม่ไปด้วยกันค่ะ

สรุปชัดๆ “ลอยกระทงปีนี้ตรงกับวันที่เท่าไหร่” (พร้อมตารางล่วงหน้า 10 ปี)

เพื่อไม่ให้ทุกคนต้องเสียเวลาคาดเดา ก็เลยขอเฉลยคำตอบให้ยาวๆ กันหน่อย ตามปฏิทินสากล (สุริยคติ) วันลอยกระทงจะตรงกับ “เดือนพฤศจิกายน” ของทุกปี (บางปีอาจคาบเกี่ยวมาปลายเดือนตุลาคมเล็กน้อยตามรอบดวงจันทร์) โดยจะถือเอาวันเพ็ญ ดวงจันทร์เต็มดวงสว่างไสวในคืน วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 เป็นสำคัญ และสำหรับใครที่กำลังมองหาแพลนล่องเรือไปลอยกระทง หรืออยากเคลียร์คิวล่วงหน้า DIYINSPIRENOW ได้รวบรวม ปฏิทินวันลอยกระทง 10 ปี (2026 – 2035) มาให้เซฟเก็บไว้ดูกันยาวๆ เลยค่ะ

เห็นมั้ยคะว่าวันที่และวันในสัปดาห์จะขยับเปลี่ยนไปไม่ซ้ำกันเลยในแต่ละปี นั่นก็เพราะเหตุผลเบื้องหลังที่เรากำลังจะเล่าให้ฟังกันในพาร์ทต่อไปนี่แหละค่ะ

ประวัติความเป็นมาวันลอยกระทง เริ่มต้นจุดกำเนิดจากความเชื่อ สู่มรดกทางวัฒนธรรมไทย

ถ้าจะพูดถึงรากเหง้าของประเพณีนี้ จริงๆ แล้วไม่ได้มีตำนานแค่เรื่องเดียว แต่เป็นการผสมผสานความงดงามทางความเชื่อถึง 3 สายเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน ลองมาดูกันค่ะ

1. คติความเชื่อดั้งเดิมของไทย (สายสัมพันธ์กับสายน้ำ): บรรพบุรุษของเราผูกพันกับสายน้ำมาแต่โบราณ น้ำคือชีวิต คือความอุดมสมบูรณ์ การลอยกระทงจึงเป็นการแสดงความเคารพ ขอขมาลาโทษต่อ “พระแม่คงคา” ที่เราอาจเคยใช้น้ำ ทิ้งสิ่งปฏิกูล หรือทำลายแหล่งน้ำโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์
2. คติพราหมณ์-ฮินดู : เป็นการบูชาเทพเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ เช่น การลอยประทีปเพื่อบูชาพระอิศราและพระนารายณ์
3. คติทางพระพุทธศาสนา : เชื่อว่าเป็นการบูชา “รอยพระพุทธบาท” ของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ประทับไว้ริมฝั่งแม่น้ำนัมทามหานทีในประเทศอินเดีย

และจากทั้ง 3 ความเชื่อนี้เอง เมื่อกาลเวลาผ่านไปจึงได้ถูกหลอมรวมเข้าด้วยกันกลายเป็น “งานประเพณีไทย” ที่งดงาม อ่อนโยน และสะท้อนจิตวิญญาณความกตัญญูรู้คุณของคนไทยได้เป็นอย่างดีค่ะ

・ทำไมวันลอยกระทงถึงเปลี่ยนทุกปี ? (ไขปริศนาปฏิทินจันทรคติใน 3 นาที)

หลายคนอาจสงสัยว่า ทำไมวันสงกรานต์ต้องเป็นวันที่ 13-14-15 เมษายนทุกปี แต่วันลอยกระทงกลับไม่เคยตรงกันสักปี ? คำตอบก็คือ “นับเวลาคนละระบบกันค่ะ”

• วันสงกรานต์ใช้ปฏิทินสุริยคติ (ยึดตามการโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ วันที่จึงล็อกตายตัว)
• วันลอยกระทงใช้ ปฏิทินจันทรคติไทย (ยึดตามข้างขึ้นข้างแรมและการโคจรของดวงจันทร์รอบโลก)

ดังนั้นเมื่อรอบของดวงจันทร์เมื่อเทียบกับปฏิทินสากลมีความเหลื่อมกันในแต่ละปี วันเพ็ญเดือน 12 จึงขยับไปตกในเดือนพฤศจิกายน (บางปีก็ต้นเดือน บางปีก็ปลายเดือน) ตามวัฏจักรธรรมชาติแบบนี้แหละค่ะ เป็นความมหัศจรรย์ที่ทำให้เราได้สัมผัสบรรยากาศลมหนาวแรกพร้อมๆ กับคืนจันทร์เต็มดวงพอดีค่ะ

・ทำไมต้องเป็นวันเพ็ญ “เดือน 12”? รู้จักมนต์เสน่ห์แห่งฤดูน้ำหลากที่มากกว่าแค่ประเพณี

ถ้ามองย้อนกลับไปในอดีต การเลือก “เดือน 12” (ซึ่งตรงกับช่วงเดือนพฤศจิกายน) ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นจังหวะเวลาที่ธรรมชาติจัดสรรมาอย่างลงตัวที่สุด เพราะอะไร เรามาดูเหตุผลกันค่ะ

• น้ำนองเต็มตลิ่ง : เป็นช่วงที่ฤดูฝนเพิ่งผ่านพ้นไปหมาดๆ แม่น้ำลำคลองมีปริมาณน้ำเต็มฝั่ง ไหลเชี่ยวและสะอาดสะอ้าน เหมาะแก่การนำกระทงลงไปลอยส่งกระแสธาร
• อากาศเริ่มเปลี่ยนฤดู : ลมหนาวแรกเริ่มพัดมาโชยๆ บรรยากาศยามค่ำคืนใต้แสงจันทร์เต็มดวงจึงมีความโรแมนติกและเย็นสบายที่สุดในรอบปี
• ช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลอง : หลังจากตรากตรำทำนาและรอคอยผลผลิตมาตลอดทั้งปี ก็ถึงเวลาที่ผู้คนจะได้ออกมาพบปะสังสรรค์ ผ่อนคลายความเหนื่อยล้า และร่วมเฉลิมฉลองความอุดมสมบูรณ์ร่วมกัน

กิจกรรมหลักๆ ในวันลอยกระทง และปรากฏการณ์ Soft Power ระดับโลก

เมื่อยุคสมัยหมุนเวียนไป ภาพของวันลอยกระทงในปัจจุบันจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่ประเพณีท้องถิ่นที่จัดขึ้นตามแม่น้ำลำคลองใกล้บ้านอีกต่อไปค่ะ แต่ได้ขยับยกระดับกลายเป็น Cultural Soft Power หรือหมุดหมายทางวัฒนธรรมอันโดดเด่นที่คนทั่วโลกต่างปักหมุดอยากมาสัมผัสด้วยตัวเองสักครั้ง จากรากเหง้าความเชื่อดั้งเดิม ผสานเข้ากับวิถีชีวิตของคนยุคใหม่ ทำให้กิจกรรมในวันลอยกระทงถูกตีความและนำเสนออย่างมีเสน่ห์ในหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็น

• เสน่ห์มรดกทางวัฒนธรรมระดับโลก (Global Cultural Destination): ภาพของกระทงใบตองประดิดประดอย แสงประทีปวิบวับริมแม่น้ำเจ้าพระยา รวมถึงประเพณียี่เป็งปล่อยโคมลอยโชติช่วงเต็มท้องฟ้าเชียงใหม่ ได้กลายเป็นหนึ่งในภาพจำอันงดงาม (Visual Identity) ของประเทศไทย ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลกให้เดินทางมาร่วมเฉลิมฉลอง
• การทำความสะอาดบ้านเรือนและจิตใจ: ความเชื่อโบราณที่นำมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ด้วยการจัดเก็บเรือนกายและสถานที่ให้พร้อม รับบรรยากาศสดชื่น ตระเตรียมแต่งกายด้วยชุดไทยหรือผ้าพื้นเมืองออกมาร่วมงาน
• การประดิษฐ์กระทงรักษ์โลก (Eco-Friendly Trend): การขับเคลื่อน Soft Power ในยุคนี้ดำเนินไปควบคู่กับเรื่องความยั่งยืน (Sustainability) ผู้คนหันมาใช้กระทงใบตองสด กระทงขนมปัง หรือกระทงน้ำแข็งที่ย่อยสลายง่าย 100% เพื่อเฉลิมฉลองโดยไม่สร้างภาระให้สายน้ำ
• บรรยากาศความรื่นเริง และพื้นที่แห่งความสุข: ไม่ว่าจะเป็นการประกวดนางนพมาศ การแสดงแสงสีเสียงสื่อผสมริมแม่น้ำ ไปจนถึงการลอยกระทงออนไลน์สำหรับคนรุ่นใหม่ที่ไม่สะดวกเดินทาง ทุกพื้นที่ถูกดีไซน์ให้เป็นช่วงเวลาแห่งความสุขร่วมกันของครอบครัวและนักท่องเที่ยว

5 สิ่งที่ควร “ลอยไปกับกระทง” เพื่อฮีลใจและพัฒนาตัวเอง

ไหนๆ คืนวันเพ็ญเดือน 12 ก็เป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่านและเริ่มต้นสิ่งใหม่ๆ ทั้งที DIYINSPIRENOW ก็เลยอยากชวนทุกคนมาลองปรับมุมมอง เพิ่มคุณค่าให้การลอยกระทงปีนี้ให้มากกว่าแค่การลอยกระทงลงน้ำ แตเป็นการ “ลอยขยะทางอารมณ์” ออกจากใจ เพื่อฮีลตัวเองต้อนรับสิ่งดีๆ เข้ามาในชีวิตกันค่ะ ลองทำตามกันดูนะคะ

1. ลอยความคาดหวังที่ตึงเครียด: ปล่อยความกดดัน ความคาดหวังว่าทุกอย่างต้องสมบูรณ์แบบออกไปจากบ่า ให้ตัวเองได้หายใจโล่งๆ บ้าง
2. ลอยความรู้สึกผิดและแผลใจในอดีต: เช่นเดียวกับการขอขมาพระแม่คงคา คืนนี้เรามา “ขอขมาและให้อภัยตัวเอง” สำหรับความผิดพลาดที่ผ่านมา แล้วเริ่มต้นใหม่ด้วยความเบาสบาย
3. ลอยความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ (Toxic Relationships): หากมีสัญญาณ Red Flag Relationship หรือกำลังเจอกับความสัมพันธ์ที่เป็นพิษอยู่ ลองปล่อยความรู้สึกแย่ๆ หรือพลังงานลบจากคนที่ทำให้เราเหนื่อยล้า ออกไปจากพื้นที่ในใจกันดูนะคะ
4. ลอยนิสัยชอบเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่น: เลิกเอาเกณฑ์ชีวิตคนอื่นมาวัดคุณค่าของตัวเอง แล้วหันมาโอบกอดจังหวะชีวิตที่เป็นตัวเรา
5. ลอยความขุ่นเคืองใจ : ปล่อยวางความโกรธ ความน้อยใจ หรือเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ที่ค้างคาใจมานาน เพื่อเคลียร์พื้นที่ในใจให้มีความสุขเข้ามาแทนที่

FAQ ลอยกระทง ปี 2568

DIYINSPIRENOW คือแรงบันดาลใจของฉันใช่ไหม ? ลอยกระทงปีนี้ ใครตั้งใจจะลอยอะไรไปกับกระทงบ้าง คอมเมนต์มาบอกกันหน่อยนะคะ ♡